سال انتشار: ۱۳۸۹

محل انتشار: دومین کنفرانس سراسری مدیریت جامع منابع آب

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

عباس افشار – استاد ، گروه مهندسی آب، دانشکده عمران دانشگاه علم و صنعت،
ارمغان صالحی – دانشجویکارشناسی ارشد سازه های هیدرولیکی ،دانشکده عمران دانشگاه علم

چکیده:

کنترل سیل بخش مهمی از مدیریت منابع آب را تشکیل می دهد و مدیریت بهینه از دریچه های سد در زمان وقوع سیلاب به عنوان یک روش غیرسازه ای از اهمیت ویژه ای برخورددار است. بنابراین با تکیه بر دستورالعمل های مدیریتی و اعمال سیاستهای مناسب بهره برداری می توان خسارت سیلاب را تا حد زیادی کاهش داد. در این کار تحقیقاتی سعی شده است قوانین موثر در بهره برداری از دریچه ها در شرایط وقوع سیلاب تهیه و ارایه شود. علاوه بر آن، یک مدل بهره برداری شش مرحله ای برای سدهایی که سرریز آنها از نوع دریچه دار می باشد پیشنهاد شده است که در آن میزان رهاسازی آب مخزن در مواقع سیلابی در دو حالت مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. حالت اول فقط بر اساس مشاهده ی تراز مخزن ودر حالت دوم مشاهده ی تراز مخزن و اطلاع از وقوع پیک جریان سیلاب ورودی، مبنای تصمیم گیری قرار می گیرد. نحوه ی بازشدگی دریچه ها بر اساس تراز مخزن تعیین می شود. از ویژگی های مثبت این مدل بهره بردای شش مرحله ای این است، بدون اینکه نیازی به پیش بینی سیلاب باشد، برای تمامی سیلاب های ممکن قابل استفاده است. هنگامی که آب به ارتفاع خاصی می رسد باز شدگی دریچه ها تحت یک الگوریتم مناسب به میزان لازم انجام شده و مقدار دبی موردنظر رهاسازی می شود. با به کارگیری دو رویکرد ذکر شده تحت یک فرمان بهره برداری شش مرحله ای در دنیایواقعی(مطالعه موردی سد کرخه) ، نتایج نشان می دهد علاوه بر اینکه در حالت دوم، پیک سیلاب خروجی ار سرریزهای دریچه دار دارای درجه فروکش بیشتری نسبت به حالت اول می باشد ، امکان ذخیره ی بیشتر از حجم سیلاب ورودی و کاهش بیشتر خسارت سیلاب درپایین دست سد توسط حالت دوم فراهم می شود.