سال انتشار: ۱۳۹۳

محل انتشار: دومین همایش کشوری سلامت شیر از تولید تا مصرف و اهمیت تغذیه ای آن

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

علی ملک شاهی مقدم – پژوهشگر، گروه تغذیه سلولی – مولکولی، دانشکده علوم تغذیه و رژیم شناسی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران
فهیمه توریان – استادیار، گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تخصصی فناوری های نوین آمل، آمل، ایران
زهرا بلوکی – دانشجوی دکترای تخصصی اپیدمیولوژی، عضو شورای مرکزی انجمن علمی- دانشجویی اپیدمیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
فاطمه نوع پرست – دانشجوی دکترای عمومی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده:

در زنجیره سراسری عرضه شیر، توجه به کیفیت شیرخام از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به این نکته، مطالعه حاضر به منظور ارزیابی کیفیت شیرخام در استان مازندران انجام گردید. در این مطالعه، 91 سکوی دریافت شیر خام استان مازندران از فروردین تا اسفندماه 1392 مورد ارزیابی قرار گرفتند. از میان 91 سکو، 11 مورد به صورت تصادفی انتخاب گشته و کیفیت شیرهای تحویلی به آن ها با استفاده از آزمون های الکل و اسیدیته بررسی شد. نمونه ها از لحاظ باقیمانده آنتی بیوتیکی به کمک کیت هایDelvotest و Twinsensorمورد آزمایش قرار گرفتند. داده های به دست آمده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 22 تحلیل و آنالیز آماری شد. از لحاظ بررسی وضعیت زیرساخت ها، 26%، 95%، 89% و 66% سکوها به ترتیب دارای پروانه بهره برداری، سیستم تهویه مناسب، نور دریافتی کافی و شیلنگ های مخصوص انتقال شیرخام بودند. با بررسی جنس سطوح (دیوار، کف و سقف) در91 سکو مشخص شد که 32% با سنگ، 41% با کاشی و 4% با فایبرگلاس- فوم پوشیده شده اند. ارزیابی کیفی شیر در 11سکوی انتخاب شده نشان داد که 18% نمونه ها (2 سکو) از نظر باقی مانده آنتی بیوتیکی مثبت بوده و 38% (4 سکو) نیز دارای آزمون الکل مثبت می باشند. اسیدیته شیر در دو سکو بالاتر از دامنه طبیعی بود. همچنین نوع جایگاه نمونه گیری (دامداری ها، مراکز جمع آوری و کارخانجات لبنی) در میزان اسیدیته، نتیجه آزمون الکل و باقی مانده آنتی بیوتیکی شیر اثر معنی داری نداشت (05/0 < p). در نقطه مقابل، محل جمع آوری نمونه های شیر بر بار میکروبی آن دارای تاثیر آماری معنی داری بود (001/0< p). بر اساس نتایج مطالعه حاضر، می توان بار میکروبی بالای نمونه های اخذ شده از سکوها را منتسب به عواملی چون عدم رعایت بهداشت توسط کارگران، شیردوشی نامناسب، حمل و نقل نامطلوب و نیز عدم رعایت زمان بندی مناسب در دریافت شیرخام دانست. البته با توجه به پایین بودن بار میکروبی در سکوهای کارخانجات لبنی در مقایسه با دامداری ها و مراکز جمع آوری، می توان به استفاده از برخی مواد ضدعفونی کننده پیش از ارائه شیر به کارخانجات و یا سایر موارد احتمالی نیز مشکوک گردید.