سال انتشار: ۱۳۹۲

محل انتشار: اولین همایش ملی باستان شناسی ایران

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

یلدا بهداد – دانشجوی کارشناسی ارشد باستانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی
سید رسول موسوی حاجی – دانشیار باستان شناسی، دانشگاه مازندران
کریم حاجی زاده – استادیار باستان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده:

تپه باستانی مود در فاصله 53 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان بیرجند و چهار کیلومتری شمال شهر مود در استان خراسان جنوبی واقع شده است. مساحت این تپه در حدود سه هزار متر مربع میباشد و ارتفاع آن در بلندترین نقطه به ده متر میرسد. تپه و تپه کوچکتر A تاریخی مود شامل دو تپه در مجاورت هم میشود که در محور شرقی- غربی قرار گرفتهاند. تپه بزرگتر به نام مود نامگذاری شده است. مطالعه دادههای سطحی این تپه با هدف اولیه بازسازی تاریخ استقرار آن، نیازمند روشی بود که B به نام مود تمامی بخشهای مختلف تپه را در بر گرفته و در عین کارآمدی، بر اصول آماری نیز مبتنی باشد. از اینرو، روش نمونه برداری سیستماتیک Systematic Sampling برای جمعآوری نمونهها از سطح تپه مناسب تشخیص داده شد. بررسی روشمندباستانشناختی تپه مودAدر سه مرحله مشخص شامل: نقشهبرداری، نمونهبرداری و مستندسازی یافتهها به انجام رسید. بدین منظور، پس از تهیه نقشه توپوگرافی تپه و شبکه بندی آن به مربعهای10×10 متر، با روش نمونهبرداری سیستماتیک، 11 % مربع- ها انتخاب و تمامی مواد فرهنگی موجود در آنها جمع آوری شدند. حاصل اعمال روش نمونهبرداری سیستماتیک منجر به گرد آمدن تعداد 0011 قطعه سفال از سطح تپه شد. مجموع نمونههای سفالین جمعآوری شده ازسطح تپه مودA براساس یک یا چند متغیر به گروههای مختلفی تقسیم و هر گروه نیز بر اساس متغیر یا متغیرهای مناسب به گونهها و زیر گونههای متعددی تقسیم شدهاند. سپس از هر گونه، نمونههایی برای طراحی، عکاسی و مقایسه گونهشناختی انتخاب شدند و عمل گونهشناختی آنها با استناد به منابع گوناگون به دقت انجام گرفت. نتایج مطالعات نشان میدهد که تپه مود در دوره اشکانی دارای بیشترین وسعت استقراری بوده و این دوره مهمترین دوره استقراری تپه میباشد. همچنین بیشترین مناسبات و ارتباطات فرهنگی تپه مود در دوره اشکانی با مناطق همجوار خود بویژه حوزه فرهنگی سیستان بوده است. سفال غالب این تپه نیز، سفال آجری رنگ ساده و منقوش با نقش کنده میباشد