سال انتشار: ۱۳۹۲

محل انتشار: اولین همایش ملی باستان شناسی ایران

تعداد صفحات: ۲۰

نویسنده(ها):

عابد تقوی – عضو هیات علمی گروه باستان شناسی دانشگاه مازندران
حسن هاشمی زرج آباد – عضو هیات علمی گروه باستان شناسی دانشگاه بیرجند
مصطفی ده پهلوان – دانشجوی دکتری باستان شناسی دوران تاریخی دانشگاه تهران

چکیده:

تحولات سیاسی و اجتماعی در قرون اولیه اسلامی منجر به شکل گیری فضای نظامی امنیتی در جغرافیای سیاسی تبرستان شد. به طوریکه بازتاب این الگوی حاکم به روشنی در ساخت قلاع متعدد در بخش های وسیعی از سلسله جبال البرز قابل مشاهده است. دژ تاریخی شاهدژ در ارتفاعات جنوبی شهرستان ساری در منطقه چهاردانگه کیاسر ، بخشی از محوطه باستانی شاهدژ محسوب می شود که به همراه چهارده برجک نگهبانی وظیفه حفاظت از دژ و گذرگاه منتهی به ولایت قومس سمنان کنونی را بر عهده داشته اند. در این مقاله سعی شده ، از یکسو با بهره گیری از منابع مکتوب تاریخی و بررسی های میدانی باستان شناختی به معرفی محوطه های شناسایی شده، پرداخته و از سویی دیگر ، نقش و جایگاه این استحکامات نظامی در تحولات سیاسی و اجتماعی مازندران در صدر اسلام مورد ارزیابی قرار گیرد.