سال انتشار: ۱۳۹۴

محل انتشار: همایش ملی معماری و شهرسازی ایرانی اسلامی

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

هادی وکیلی – دانشیار گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد
ابراهیم خانی حبیب آبادی – دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ ایران باستان دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده:

بنا به دلایل خاص اجتماعی،اقتصادی و سیاسی، دوران ساسانیان، دوران اوجگیری و افزایش تعداد ساخت شهر نسبت به دیگر دوران تاریخ ایران باستان است. در همین حین است که دولت ساسانی با حملهی اعراب مسلمان روبهرو میگردد و در آخر در حدود سال 650 م ایران بزرگ توسط مجاهدین مسلمان فتح میگردد.شهرهای ساسانی که در دوران 400 ساله این حکومت شکل مشخصی به خود یافته بودند،با ورود اسلام و تحت تأثیر روح جاری در این تمدن،خواسته یا ناخواسته،بهآرامی و گاه حتی بهسرعت بهسوی تغییر در حوزههای مختلف شهری حرکت کردند. این مقاله بر آن است تا تأثیر اسلام را بر ساختار،شکل و محتوای شهرهای ایرانی بررسی نماید.نتایج این بررسی نشان داد که اسلام از همان اوایل ورود خود به ایران با نابودی نظام طبقاتی،تأثیر خود را بر شهرهای ایرانی وارد نمود، البته تأثیر اسلام محدود به آننگردید.اسلام درزمینه ی رشد شهرنشینی در ایران نیز بعد از یک دورهی افول اولیه تأثیرگذار بود و البته اینکه نمادهای شهری اسلام نیز شکل شهرهای ساسانی را بهصورت تدریجی متحول ساخت و آنها را بهصورت یک شهر اسلامی درآورد،هرچند در ساخت همین نمادهای اسلامی،تأثیرپذیری از الگوها و روشهای معماری ساسانی غیرقابلانکار است.این مقاله به شیوهی تاریخی و از نوع توصیفی-تحلیلی میباشد.