سال انتشار: ۱۳۹۴

محل انتشار: همایش ملی معماری و شهرسازی ایرانی اسلامی

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

شهرزاد بیک زاده – دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند
فرید فروزانفر – دکترای معماری، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی بیرجند

چکیده:

گرههای هندسی یکی از الگوهای پرکاربرد در طراحی نقوش تزئینی معماری اسلامی است که دارای پیچیدگی، کثرت،آهنگ و توازن در ترسیم بوده و به همین دلیل شناخت و دستهبندی آنها امری مشکل میباشد. یکی از راههای دسته بندی این گرهها مقایسه هندسهی بستر طرح است که از طریق قیاس با ویژگیهای هندسه فرکتال امکانپذیر میشود. فرکتال یا برخال ساختاری هندسی متشکل از اجزایی است که با بزرگ کردن هر جزء به نسبت معین، همان ساختار اولیه به دست آید. از دیدگاه هندسی، فرکتالها دارای سه ویژگی خودمتشابه بودن، پیچیده بودن و بعد کسری میباشند. در این مقاله یک روش کاملا نوین و ابداعی بر اساس یک تحقیق بنیادی در خصوص تحلیل بعد کسری انواع گرههای هندسی بر مبنای محاسبه عدد فرکتال پیشنهاد شده است و محاسبه عدد فرکتال برای پنج نمونه از گرههای هندسی مختلف پرکابرد در معماری اسلامی با استفاده از روش جعبهشماری انجام شده که حاصل رابطه لگاریتمی محاسبه بعد برای همه این اشکال بین عدد 1 و 2 بدست آمده است. نتیجه آنکه پیچیدگی گرههای هندسی در معماری اسلامی از خط یک بعدی بیشتر بوده و از صفحه دو بعدی کمتر است و این مساله نشان دهنده وجود تعامل بین اجزای تشکیل دهنده گره و همچنین حافظه دار بودن فرایند تولید این گرهها میباشد. همچنین با توجه به ارتباط نحوه تولید گرهها در معماری اسلامی و هندسه فرکتال، میتوان تولید گرههای جدید بر مبنای اعداد فرکتال دیگر را نیز پیشنهاد نمود