سال انتشار: ۱۳۸۸

محل انتشار: همایش آبخیزداری شهری

تعداد صفحات: ۱۹

نویسنده(ها):

حسن زارع مایوان – دانشیار بخش زیست شناسی دانشگاه تربیت مدرس
محمدتقی امان پور – رئیس مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران

چکیده:

تغییر اقلیم در بدترین زمان ممکن اتفاق افتاده است، سرعت تغییر اقلیم و گرمتر شدن جو زمین به گونه ای است که اگر حدود یکصد سال پیش اتفاق می افتاد فرصت سازش پذیری بیشتری به تنوع زیستی موجودات اکوسیستمها، به ویژه اکوسیستمهای حساس می داد ولی توسعه سریع فرایند صنعتی شدن و آسایش گرایی انسان و گرمتر شدن سریع جو زمین، بالا آمدن سطح دریاها و ذوب شدنیخهای قطبی را باعث شده است. طبیعت ماهیتی ظریف، پیچیده و غیر قابل پیش بینی را دارد. به همین لحاظ مدیریت اکولوژیکی کار آسانی نیست مگر اینکه عامل اقلیم ثابت و پایدار بماند. فعالیتهای فتوسنتزی پوشش گیاهی در نیمکره شمالی سالانه حدود ۶ میلیارد تن گاز کربنیک را از فضا جذب و تبدیل به ماده ذخیره ای، ساختاری یامعرفی می نماید. با وجود این، جنگل زدایی منطقه استوایی توان تثبیت و تبدیلCO2را از زمین گرفته و به تدریج افزایش گاز کربنیک و نیز سایر گازهای جاذب یا نگهدارنده گرما نظیرCFC هارا به دنبال دارد. پوشش گیاهی دامنه های تهران در ادامه پوشش های گیاهی البرز جنوبی است که متاثر از پوششهای گیاهی دوران سوم زمین شناسی می باشد. تاثیر جبهه های سرد اروپ ا- سیبری و اثرتعدیل دمایی- رطوبتی دریای خزر بر پوشش گیاهی البرز شمالی همیشه مشهود بوده است. با وجود این، سیمای پوشش گیاهی بخش جنوبی رشته کوههای البرز با سیمای بخش شمالی آن کاملاً متفاوت است. گذری از مسیر تهران به چالوس، بعد از گذشتن از تونل کندوان در ارتفاع حدود ۳۰۰۰ متری از سطح دریا چنین تفاوت در پوشش گیاهی را نشان می دهد. برای مدیریت اکوسیستمها، به ویژه، اکوسیستم های دست ساخت یا طبیعی محدوده شهرها ضروری است که جنبه های سرمایه گذاری و نیز رعایت اصول حفاظت و نگهداری زیست محیطی و پایش مستمر پیامدها انجام گیرد. پنج گزینه زیر می تواند برای مدیریت اکوسیستم فضای سبز شهری مد نظر قرار گیرد. -۱ هیچ اقدامی انجام نگیرد و اکوسیستم به شرایط طبیعی گذاشته شود. اکوسیستم در شرایط خشکی و گرما از بین خواهد رفت.-۲ اقدام مدیریتی فرآورده ای بر مبنای استفاده از ترکیبات شیمیایی نظیر انواع ژلهای نگهدارنده وجاذب آب -۳ اقدام مدیریتی بر مبنای آبخیز داری از جمله آبخیزداری شهری برای ایجاد، توسعه و نگهدرای اکوسیستم فضای سبز-۴ اقدام مدیریتی بر مبنای اصول طبیعی و توسعه پایدار زیست محیطی برای نگهداری و پایداری اکوسیستم انجام گیرد. برای مثال، از عوامل طبیعی همزیست یا کمک رسان به جامعه گیاهی استفاده شود، نظیر قارچهای میکوریزایی و یا باکتریهای تثبیت کننده نیتروژن -۵ تلفیقی از گزینه های ۳ و ۴ به کار گرفته شود