سال انتشار: ۱۳۹۴

محل انتشار: همایش ملی معماری و شهرسازی ایرانی اسلامی

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

آیه عطاپور – تهران، شهرک غرب، فاز 6، گل افشان جنوبی، کوچه سپه، پلاک 4، طبقه اول غربی، واحد 2

چکیده:

مسکن از دو منظر اصلی همواره مورد توجه بوده است ، یکی به آن دلیل که اصلیترین عنصر شهر است، ودیگر به آن دلیل که مورد نیاز و توجه همه انسانها در همه مکانها و همه زمانها میباشد. علاوه بر آن به دلیل آن که مسکن (یا خانه) مکان زندگی خانواده است و همچنین به دلیل بار هنری و زیباشناسانه آن، که هر دو بار ارزشی و فرهنگی دارند، توجه به آن و مطالعه در زمینه شناخت ویژگیهای مطلوب مسکن همهگیر بوده است.در کنار مطالب یاد شده باید برای طراحی و ساخت مسکن که لازمه هر اجتماعی است به گذشته و تاریخ آن توجه کرد و گذشته هر مملکتی را با علم روز تلفیق کرد تا مسکنی با دوام ، زیبا ، باارزش داشت.به این دلیل که مسکن باید پاسخوگوی نیازهای خانوادهها باشد. افراد هر جامعه بر اساس شرایط فرهنگی و اجتماعی سرزمین خود زندگی میکنند ، در حالی که شرایط فرهنگی و اجتماعی در کشوری مانند کشور ایران کمی متفاوتتر از کشورها و ممالک دیگر است ، از آن جهت که دین غالب کشور ایران اسلام است و مردم جامعه ایرانی عقایدی مختص خود را دارند و برای خود و خانواده خود حریمی را قائل میشوند.در گذشته طراحی و ساخت مسکن در ایران از شرایط خاصی برخوردار بود در حالی که امروزه به علت ازدیاد جمعیت و نیاز به مسکن ، آن شرایط فراموش شده و ساختمانهایی با شرایط امروزی و تقلید از غرب به مرحله ظهور میرسد.حتی گاهی دیده میشود که معماران غربی با بی اطلاعی از گذشته و فرهنگ ایران زمین ساختمانها و خانههایی را برای ایران اسلامی طراحی و اجرا میکنند.تاریخ ایران یک تاریخ غنی میباشد که باید در همه قرون از آن برای معماری و شهر سازی به خصوص ساخت مسکن در خور و شایسته ایران و ایرانی استفاده کرد. 1. مسلمانان و ایرانیان چه روشها و فرمهایی را برای مسکن خویش بر میگزیدهاند؟ ، 2. ریزفضاهای مسکن ایرانی – اسلامی در گذشته به چه شکل بوده است ؟ ، 3. وضعیت امروز مسکن در مقایسه با ارزشهای فرهنگ ایرانی کدام است؟ ، 4. روند شکلگیری مسکن امروزی در ایران به چه شکل بوده است و چرا ؟ مقاله حاضر در پی پاسخ به سؤالاتی است که مطرح شد.با توجه به اینکه پاسخ دقیق به همه این سؤالها بحثها و تحقیقات متعددی را میطلبد ، این مجال در حد امکان ، به توضیح مطلب و اثبات لزوم توجه به این مباحث اشاره خواهد شد..روش تحقیق مورد استفاده ، روشی تحلیلی است که در نهایت نیز با بهرهگیری از روش خلاقانه به ارائه توصیهها منتج خواهد شد.منابعی که برای به قلم درآوردن این مقاله استفاده شده است منابع کتابخانهای و اینترنتی است ، به این علت که متأسفانه در جامعه امروزی یا خانههای قدیمی در حال ویرانی هستند و برجهای سربه فلک کشیده جای آنها را میگیرند و یا دیگر خبری از معمار آن خانههای با ارزش و در خور ایران و فرهنگ ایرانی نیست تا بتوانیم از تجارب و خاطراتشان استفاده کنیم.در نتیجه به آثار مکتوب بسنده میکنیم. یافتههای اصلی و کلی پژوهش امیدوار کننده نیستند به این علت که معماران امروزی مسکنی با هویت غربی را وارد ایران با هویت و تاریخ غنی میکنند.خانههایی را که با فرهنگ ایرانی ساخته شدهاند را خراب کرده و به جای آن ساختمانهایی را احداث میکنند که ارزش ایران و ایرانی را زیر سؤال میبرد و روز به روز به شدت آن افزوده میشود..در ادامه مقاله به تاریخ مسکن در ایران ، عناصر مسکن ایرانی – اسلامی ، مسکن وارداتی و…. میپردازیم