سال انتشار: ۱۳۹۲

محل انتشار: اولین همایش ملی باستان شناسی ایران

تعداد صفحات: ۲۵

نویسنده(ها):

سمیه قراخانی بهار – کارشناس ارشد باستان شناسی

چکیده:

در سالهای ما بین 1191 و 1191 در حوزه حفاری تخت سلیمان بر روی محلی به نام زندان سلیمان، بقایای وسیعی از یک معبد مانایی از قرن هشتم ق.م از دل خاک بیرون کشیده شده و دوره ی دیگری از تاریخ را در منطقه آذربایجان غربی روشن ساخته است. بقایای آثار بجای مانده گویای این حقیقت است که محوطه زندان سلیمان در دو دوره جایگاه مقدس و محوطه مسکونی مورد استفاده قرار گرفته است. اولین دوره همان کاربری جایگاه مقدس را داشته است و دومین دوره، با توجه به تشابه سفال های آن با دوره اول، این احتمال را بوجود می آورد که جایگاه مقدس متروک شده را منسوبان بلافصل همان مردم به محوطه ای مسکونی تغییر شکل داده و به آن ویژگی یک سکونتگاه قلعه مانند 81 (.با در نظر گرفتن اینکه بیشترین یافته ، را بخشیده اند )ناومان، 1831 ها در جایگاه های باستانی تاریخی، سفالینه ها و دست ساخته های سفالین است. گوناگونی آن گویای ویژگی های بسیار زمانی، – مکانی و کاربردی است. مقاومت سفال، در گستره زمان، و فراوانی آن در اشکال گوناگون، آن را برای بررسی و مطالعه ممتاز ساخته است. هم از اینرو است که مطالعه جایگاههای باستانی و تاریخگذاری نسبی یافته ها، بر پایه مطالعه ویژگیها و مقایسه سفالینه ها، 819 (.قطعات سفالی به دست آمده از این سایت با توجه به حجم معماری آزاد شده ، تا حدود بسیاری راهگشاست )مهرکیان، 1831 آن زیاد نیست؛ البته ساختمان در شیب تند تپه قرار داشت در نتیجه ی حوادث جوی، بکلی از بین رفته و تنها قسمتی از دیوارهای سنگی این بنا باقی است که اشیاء قابل توجهی بدست نیامده و عموماً سفالهایی که قطعات مختلف ظرفها بوده بدست آمده است. اما همین تعداد جمع آوری شده از نظر کیفیت، تنوع فرم و اشکال اهمیت دارد و برای بررسی، معرفی و تاریخ گذاری تطبیقی آن کافی است.بر اساس کاوشها و بررسیهای باستانشناختی، سفالهای به دست آمده از زندان سلیمان امکان تاریخگذاری را فراهم می سازند و ثابت می کنند که این ناحیه در آن زمان، متعلق به قلمرو مانایی ها بوده است و از 388 تا 998 قبل از میلاد آباد بوده است ناومان 1382و21 .کل سفالها از نظر نوع و رنگ مورد مطالعه قرار گرفتند و در آخر از نظر فرم طبقه بندی گردیده اند؛ که در این ، مقاله به شرح و توصیف آنها پرداخته می شود: در ابتدا سفالهای شاخص به سه نوع سفالی خشن، معمولی و ظریف تقسیم گردیدندو هر نوع از سفالها از نظر طیف رنگ، قطعات سفالی و فرم طبقه بندی گردیدند. بنابراین هر کدام از نوع سفالها به صورت زیر مجموعه ای از قطعات سفالی به ترتیب لبه، بدنه، کف و دسته طبقه بندی و شماره گذاری شدند تا برای شرح مشخصات سفال و طراحی آماده گردند. لذا در این مقاله سعی شده که با طبقه بندی و معرفی سفالهای جمع آوری شده از سطح این محوطه باستانی اولاً خود محوطه معرفی و جایگاه آن در عصر آهن معلوم گشته، ثانیاً ارتباط آن با مکانهای هم عصر روشن گردد