سال انتشار: ۱۳۹۳

محل انتشار: هفتمین کنگره انجمن ژئوپلیتیک ایران (جغرافیای سیاسی شهر)

تعداد صفحات: ۱۹

نویسنده(ها):

محسن جان پرور – استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده:

گام نخست در هر رشته علمی تبیین مفاهیم کلیدی است که در آن رشته علمی مورد استفاده قرار می گیرد،زیرا تبیین این مفاهیم سبب شکل گیری درک درست و بکارگیری صحیح آنها از طریق دانشجویان و سایراستفاده کنندگان از این مفاهیم شده و اعتبار علمی آن رشته و کارهای علمی که در این زمینه انجام می گیردرا، بالا می برد. در این میان مفهوم جغرافیای سیاسی شهر از جمله مفاهیم و حوزه های مطالعاتی در جغرافیایسیاسی است که با توجه به نوپابودن آن تعریف دقیق و روشنی از آن صورت نگرفته است و ابعاد مورد مطالعهآن نیز شناخته شده نیست. در این راستا، مقاله حاضر سعی دارد با روشی توصیفی- تحلیلی و با استفاده ازمفهوم جغرافیای سیاسی، مفهوم جغرافیای سیاسی شهر را تبیین کند و ابعاد مورد مطالعه آن را در فضایشهر بیان کند. نتایج حاصل از تحقیق بیانگر آن است که موضوع اصلی مورد مطالعه جغرافیای سیاسی، کشوراست، با توجه به تحولات دهههای اخیر و افزایش نقش آفرینی و بازیگری شهرها در عرصه های ملی و بینالمللی زمینه برای برجستهتر شدن ابعاد سیاسی، ژئوپلیتیکی و سایر مفاهیم مرتبط با جغرافیای سیاسی درپدیده فضایی شهر فراهم آورده است به نوعی که می توان شهر و ابعاد و ویژگی های آن را بعنوان یکی از زیربخشهای مورد مطالعه در کشور جدا کرد و در سطحی بالاتر البته نه در سطح کشور، در قالب جغرافیایسیاسی شهر مورد مطالعه و بررسی قرار داد. از سوی دیگر، شکل گیری مفهوم جغرافیای سیاسی شهر و قرار-گیری پدیده فضایی جغرافیایی شهر در کانون مطالعه آن به جای کشور، ابعاد مورد مطالعه در جغرافیایسیاسی حکومت، ملت، سرزمین، امنیت، مرزها و … را با کمی تغییر وارد حوزه مطالعات جغرافیای سیاسیشهر می کند که باید در این حوزه جدید مطالعاتی مورد بررسی و مطالعه قرار بگیرد.