همپوشانی ژنتیکی ۱۴ اختلال روانپزشکی دلیل این است که بیماران اغلب تشخیصهای متعدد دارند
نوشته: اولیویا ترانی، دانشگاه ویرجینیا کامنولث
ویرایش: رابرت ایگان
این مقاله بر اساس فرایند ویرایشی Science X بازبینی شده است. ویراستاران ویژگیهای زیر را برجسته کردهاند تا اعتبار محتوا تضمین شود:
تأیید صحت
مقاله همتابازرسی شده
منبع معتبر
بازخوانی
یک گروه بینالمللی از پژوهشگران در حال ارائه بینشهای جدیدی درباره این هستند که چرا داشتن چندین اختلال روانپزشکی بهجای استثنا، معمول است. در مطالعهای که امروز در نشریه Nature منتشر شد، تیم بزرگترین و دقیقترین تحلیل تا به امروز از ریشههای ژنتیکی مشترک میان ۱۴ وضعیت را ارائه میدهد.
این مطالعه جدیدترین تلاش گروه کاری Cross‑Disorder از کنسورتیوم ژنومیک روانپزشکی است که بهصورت مشترک توسط کنت کندلر، دکتر پزشکی، استاد دپارتمان روانپزشکی در دانشکده پزشکی دانشگاه ویرجینیا کامنولث، و جردن اسملر، دکتر پزشکی، استاد دپارتمان روانپزشکی در مدرسه پزشکی هاروارد رهبری میشود.
اکثریت افرادی که با یک اختلال روانپزشکی تشخیص شدهاند، در طول زندگی خود در نهایت تشخیص یک یا دو اختلال دیگر نیز دریافت میکنند که این امر چالشهایی را در تعریف و درمان این وضعیتها بهوجود میآورد. در حالی که محیط و تجارب زندگی یک فرد بر خطر بروز چندین اختلال تاثیر دارد، ترکیب ژنتیکی وی نیز میتواند نقش مهمی ایفا کند.
تجزیه و تحلیل ژنتیکی و روشهای پژوهشی
با تحلیل دادههای بیش از ۶ میلیون نفر، گروه کاری نقشهٔ ژنتیکی ۱۴ اختلال روانپزشکی را ترسیم کرد و پنج خانواده از اختلالات با سطوح بالای همپوشانی ژنتیکی را کشف کرد. این نتایج گامی مهم به سوی درک ارتباطات ژنتیکی میان اختلالات روانپزشکی است و میتواند نهایتاً به پزشکان کمک کند تا خدمات بهتری به بیماران خود ارائه دهند.
«روانپزشکی تنها تخصص پزشکی است که آزمایشهای قطعی ندارد. نمیتوانیم آزمایش خونی بدهیم تا بفهمیم آیا کسی افسردگی دارد یا نه—باید به علائم و نشانهها تکیه کنیم. و این برای تقریباً تمام اختلالات روانپزشکی صادق است»، گفت کندلر.
«ژنتیک ابزاری در حال توسعه است که به ما امکان میدهد روابط بین اختلالات را درک کنیم. یافتههای این مطالعه نشاندهنده جامعترین تجزیه و تحلیل دادههای ژنومیک روانپزشکی تا به امروز است و روشن میکند چرا افراد با یک اختلال روانپزشکی معمولاً دوم یا سوم را نیز تجربه میکنند»، گفت کندلر.
برای این مطالعه، گروه پژوهشی مادهٔ ژنتیکی جمعآوریشده از بیش از یک میلیون فرد با اختلال روانپزشکی که در کودکی یا بزرگسالی شروع شده بود و پنج میلیون فرد بدون تشخیص اختلال را بررسی کرد. با شناسایی نشانههای ژنتیکی که در افراد با یک بیماری خاص بیشتر دیده میشوند، پژوهشگران میتوانند عوامل ژنتیکی موثر بر این بیماریها را بهتر درک کنند.
یافتههای کلیدی و دستهبندیهای اختلالات
سپس گروه کاری از چندین رویکرد تحلیلی مکمل برای بررسی ساختار ژنتیکی ۱۴ اختلال روانپزشکی و شناسایی شرایط با همپوشانی ژنتیکی بالا استفاده کرد. تجزیه و تحلیل آنها، ۴۲۸ واریانت ژنتیکی مرتبط با بیش از یک اختلال، بههمراه ۱۰۱ ناحیه روی کروموزومها که «نقطهگرم» این واریانتهای مشترک ژنتیکی بودند، شناسایی کرد.
از طریق مدلسازی آماری، پژوهشگران دریافتند که ۱۴ اختلال میتوانند بر اساس شباهتهای ژنتیکی به پنج گروه زیر تقسیم شوند:
- اختلالات وسواسی‑اجباری: اختلال وسواسی‑اجباری، آنورکسیا نروزا و، بهصورت کمتر، سندرم توریت و اختلالات اضطرابی.
- اختلالات درونی: افسردگی شدید، اختلالات اضطرابی و اختلال استرس پستروما (PTSD).
- اختلالات نوروتوسعهای: اختلال طیف اوتیسم، نقص توجه/بیشفعالی (ADHD) و، بهصورت کمتر، سندرم توریت.
- اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی
- اختلالات مصرف مواد: اختلال مصرف اوپیوئید، اختلال مصرف کانابیس، اختلال مصرف الکل و وابستگی به نیکوتین.
افسردگی عمده، اضطراب و اختلال استرس پستروما سطوح بسیار بالایی از همپوشانی ژنتیکی نشان دادند؛ تقریباً ۹۰٪ خطر ژنتیکی تخمین زده میشود که بین این سه وضعیت بهاشتراک است. اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی حدود ۶۶٪ از نشانههای ژنتیکی خود را بهاشتراک میگذارند.
پیامدهای درمانی و تحقیقات آینده
در این مطالعه، پژوهشگران همچنین کشف کردند که اختلالاتی که همپوشانی ژنتیکی بالایی دارند، شباهتهایی در زمان بیان ژنهای مشترک در طول رشد انسانی و در نوع سلولهای مغزی که تحت تأثیر قرار میگیرند، نشان میدهند. به عنوان مثال، ژنهای بیانشده در الیگودندروسیتها، یکی از اجزای کلیدی سیستم عصبی مرکزی، در اختلالات درونی برجستگی بیشتری داشتند، در حالی که ژنهای بیانشده در نورونهای تحریکی (که سایر نورونها را فعال میکنند)، در اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی برجستهتر بودند.
پژوهشگران میگویند این یافتهها پایه علمی محکمی برای نحوه تعریف اختلالات در حوزه روانپزشکی فراهم میکند و این مطالعه میتواند به تلاشهای آینده در جهت ایجاد یا بازنگری داروها برای درمان شرایطی که معمولاً بهصورت همزمان ظاهر میشوند، کمک کند.
«من بسیار خوشحالم که بخشی از این تلاش هستم»، گفت کندلر. «این کار نشان میدهد که وقتی برای مقابله با این چالشهای علمی دست بهدست میدهیم، برای حوزهمان و برای بیماران مبتلا به بیماریهای روانی بهدست آوردهای بیشتری خواهیم داشت.»
اطلاعات بیشتر
اندرو دی. گرتسوینگر و همکاران، ترسیم چشمانداز ژنتیکی در ۱۴ اختلال روانپزشکی، Nature (2025). DOI: 10.1038/s41586-025-09820-3
عبدالعبدالو، خطر ژنتیکی مشترک در اختلالات روانپزشکی، Nature (2025). DOI: 10.1038/d41586-025-03728-8 ، doi.org/10.1038/d41586-025-03728-8
اطلاعات نشریه: Nature
مفاهیم کلیدی پزشکی
اختلال افسردگی عمده اختلال دوقطبی اختلال وسواسی‑اجباری اسکیزوفرنی اختلال طیف اوتیسم
ارائهشده توسط دانشگاه ویرجینیا کامنولث
منبع استنادی: همپوشانی ژنتیکی ۱۴ اختلال روانپزشکی توضیح میدهد چرا بیماران اغلب تشخیصهای متعدد دارند (2025، 10 دسامبر) دریافتشده ۲۴ دسامبر ۲۰۲۵ از https://medicalxpress.com/news/2025-12-genetic-overlap-psychiatric-disorders-patients.html
این سند تحت حقنشر قرار دارد. بهجز استفاده منصفانه برای هدف مطالعهٔ شخصی یا پژوهش، هیچ بخشی بدون اجازهٔ کتبی قابل بازتولید نیست. محتوا صرفاً برای مقاصد اطلاعاتی ارائه شده است.